Jak rozpoznać, czy dziecko jest gotowe zakończyć edukację przedszkolną i rozpocząć naukę w szkole? Jego rozwój, zdolności i rozwój społeczny i emocjonalny mogą pomóc rodzicom określić, czy już nadszedł czas na szkołę, czy dziecko jeszcze nie dojrzało do tego etapu swojego życia.Rodzice sześciolatków mają przed sobą trudne decyzje – czy wysłać dziecko do szkoły, czy pozwolić mu jeszcze ten jeden rok przeżyć w przedszkolu? Wielu z Was kieruje się podejściem znajomych, wielu ze strachu przed szkołą chce zostawić dziecko w przedszkolu, a niektórzy chcą, aby ich pociecha rozpoczęła edukację w wieku sześciu lat. Czy jednak Wasze potomstwo jest na tyle dojrzałe, aby rozpocząć swoją przygodę ze szkołą? Dziecko dojrzałe fizycznie lepiej przystosowuje się do otaczającej go rzeczywistości, a tym samym łatwiej i szybciej zaklimatyzuje się w szkole.
Dziecko musi być nie tylko dojrzałe do rozpoczęcia nauki w szkole, ale również musi się dobrze do tego przygotować. Jeśli Twój maluch ma zaległości, musicie je nadrobić. Jeśli szkrab rozpoczyna naukę we wrześniu, to ma całe dwumiesięczne wakacje na przygotowanie się do tego etapu swojego życia. Może być też sytuacja odwrotna, czyli dziecko jest dobrze przygotowane do szkoły, ale nie jest w pełni dojrzałe. Aby docenić dojrzałość przedszkolną dziecka należy przyjrzeć się bliżej następującym obszarom: rozwojowi umysłowemu, społecznemu i emocjonalnemu dziecka oraz motoryki ciała. Poniżej przedstawię listę pytań, które mogą pomóc przy określeniu stopnia dojrzałości do pójścia do szkoły dziecka.
Rozwój emocjonalny:
- czy dziecko posiada zdolność przezwyciężania trudnych sytuacji?
- czy dziecko bez problemów spędza czas z dala od rodziny?
- czy dziecko potrafi określić swoje emocje – złość, radość, smutek, ciekawość, czy potrafi podać powód tych emocji?
Rozwój społeczny:
- czy dziecko łatwo nawiązuje kontakty z rówieśnikami?
- czy dziecko jest nieśmiałe?
- czy dziecko potrafi porozumiewać się z otoczeniem – osobami dorosłymi, dziećmi starszymi, rówieśnikami?
- czy dziecko łatwo znajduje sobie kolegów / koleżanki?
Rozwój umysłowy:
* Mowa:
- czy dziecko mówi wyraźnie, jest zrozumiałe przez otoczenie?
- czy dziecko mówi pełnymi zdaniami, poprawnymi gramatycznie?
- czy dziecko ma duży zasób słownictwa? Dla dziecka w wieku ok. 6 lat jest to kilka tysięcy słów.
- czy dziecko potrafi opowiedzieć zdarzenie, którego było uczestnikiem lub świadkiem?
* Grafomotoryka:
- czy dziecko ma prawidłową koordynację percepcyjno-motoryczną? Innymi słowy, czy opanowało kreskę i kierunek ruchu ręki podczas rysowania (koordynacja wzroku i ręki)?
- czy dziecko trzyma ołówek w sposób prawidłowy?
- czy podczas rysowania dziecko ma rozluźniony nadgarstek?
- czy dziecko poddaje się spontanicznemu, twórczemu rysowaniu?
* Uwaga:
- czy dziecko potrafi się skoncentrować na przedmiocie lub wykonywanym zadaniu przez przynajmniej 10 minut?
- czy dziecko potrafi skupić uwagę na wykonywanym przez siebie zadaniu, np. rysowaniu literek, pomimo braku chęci do wykonania tego zadania?
* Nawyk wykonywania pracy:
- czy dziecko kończy zadania, które rozpoczęło?
- czy dziecko nawet po przerwaniu wykonywanego zadania, wraca do tego zadania, by je dokończyć?
* Orientacja i relacja ruchowo-przestrzenna:
- czy dziecko odróżnia górę od dołu?
- czy dziecko potrafi określać, czy coś jest za lub przed czymś?
- czy dziecko potrafi określić, czy coś znajduje się z przodu, z tyłu lub pośrodku?
- czy dziecko potrafi określić, czy coś jest nad lub pod czymś?
- czy dziecko potrafi określić położenie przedmiotów i osób w stosunku do położenia własnego ciała?
- czy dziecko ma orientację prawo-lewo? (ta orientacja utrwala się w pierwszych dwóch klasach uczęszczania do szkoły)
* Wyobrażenia przedliczbowe:
- czy dziecko rozumie pojęcia: pierwszy, ostatni, pośrodku, większy, mniejszy, lżejszy, cięższy?
- Czy dziecko potrafi odróżniać kolory?
Motoryka ciała:
Czynności z codziennego życia:
- czy dziecko potrafi nabrać szczyptę soli lub piasku?
- czy dziecko potrafi przekładać dorbne przedmioty – groch, koraliki?
- układa przedmioty według kształu, wielkości, koloru?
- czy dziecko potrafi wykroić ciasto foremką?
- czy dziecko potrafi nawlekać koraliki na nitkę?
- czy dziecko potrafi się samo prawidłowo ubrać?
- czy dziecko potrafi zapinać samodzielnie zamek, guziki?
- czy dziecko potrafi samodzielnie zawiązać sznurówki?
- czy dziecko potrafi wycinać wzorki z papieru?
Rysowanie:
- czy dziecko potrafi narysować postać lub zwierzątko?
- czy dziecko potrafi narysować: koło, trójkąt, kwadrat według wzoru?
- czy dziecko obrysowuje i potrafi odrysować, naśladować drukowaną literę?
- czy dziecko naśladuje (odrysowuje) kilka liter – np. swoje imię, imiona rodzeństwa czy rodziców?
- czy dziecko koloruje malowanki?
- czy dziecko uzupełnia niedokończone obrazki?
- czy dziecko potrafi jednym ruchem ręki połączyć ze sobą dwa punkty w pionie i poziomie?
Jeśli rodzic ma wątpliwości, czy jego pociecha jest wystarczająco dojrzała, może udać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i zasięgnąć opinii specjalisty. Czasem okazuje się, że rodzice są zbyt wymagający i chcą wysłać dziecko do szkoły wcześniej – bo sąsiadka też wysyła dziecko, bo rodzina nalega, by dziecko już teraz rozpoczęło naukę w szkole itp. Dziecko może być na tyle nierozwinięte, że nauka w szkole zablokuje je jeszcze bardziej, a rodzicom przysporzy więcej problemów niż gdyby pozostawili pociechę na jeszcze jeden rok w przedszkolu. Niektórzy rodzice nie dostrzegają (lub też nie chcą dostrzegać) braków w dojrzałości intelektualnej lub emocjonalnej swojego malucha, nie chcą by ich dziecko było postrzegane jako gorsze od innych. Należy jednak pamiętać, aby zawsze – podejmując tego typu decyzje – brać pod uwagę dobro dziecka.
Autor: Chanthy E. Chwiałkowska; www.chanthy.pl
Opracowane na podstawie: „Je vase dite pripraveno do prvni tridy”
Zamieszczone materiały nie są profesjonalnymi poradami medycznymi i w żadnym wypadku nie należy ich tak traktować. Treści artykułów i porady nie zastępują konsultacji medycznej, dlatego w przypadku podejrzenia choroby, zatrucia czy obserwacji niepokojących objawów, należy bezwzględnie skontaktować się z lekarzem.
